η c.g. είναι παντού, είναι πολλές

ποστίδιο παρασκευασμένο για τους φίλους του διαδικτυακού Εκβάτανα και τη στήλη kino montag

The city of your final destination

[Παίζουν: Omar Metwally as Omar Razaghi // Alexandra Maria Lara as Deirdre Rothemund // Charlotte Gainsbourg as Arden Langdon // Laura Linney as Caroline Gund // Anthony Hopkins as Adam Gund // Hiroyuki Sanada as Pete]

Ο Omar είναι καθηγητής φιλολογίας. Ο Omar θέλει να γράψει τη βιογραφία του συγγραφέα Jules Gund. Τον βλέπουμε να λαμβάνει την επιστολή των οικείων του, με την οποία τον πληροφορούν ότι δεν δίνουν την (κατά κάποιο τρόπο) εξουσιοδότηση να προχωρήσει.

Ο Omar είναι αγχωμένος και υπερβολικά διακριτικός, έχει μια αμήχανη, σαστισμένη φάτσα και περισσότερο τραυλίζει και χαμογελάει παρά μιλάει. Είναι ένας φοβισμένος άνθρωπος. Η σύντροφός του πάλι, η Deirdre, είναι ακριβώς το ανάποδο. Σίγουρη, πρακτική, λογική, ψύχραιμη, αποφασιστική. Μπορεί να προγραμματίζει και να οργανώνει με θαυμαστή ευκολία και υπευθυνότητα ένα μακρινό ταξίδι, μια σταδιοδρομία (τη δική της ή τη δική του), την ώρα του σεξ. Η ομορφιά της είναι βέβαιη. Ο ευνουχισμός του συντρόφου της επίσης.

Έτσι, αφού διαβάσουν την αρνητική επιστολή, αυτή του λέει να πάνε να συναντήσουν την οικογένεια του συγγραφέα στην Ουρουγουάη.

– Παίζεται η καριέρα σου, το PhD σου, η δουλειά σου. Αν δεν γράψεις το βιβλίο δεν θα σου ανανεώσει το πανεπιστήμιο τη σύμβαση. Τότε τί θα κάνεις;

– Τίποτα, απαντάει ο Omar και πάνω σ’ αυτό το τίποτα θα χτιστεί ολόκληρη η ταινία. Η απειλή της Deirdre μοιάζει σα χαστούκι στο πρόσωπο του Omar. Τα χαστούκια βέβαια, έχουν περίεργα αποτελέσματα. Άλλοτε πονάνε, άλλοτε ξυπνάνε το εμβρόντητο θύμα.

Η ταινία είναι τα πρόσωπά της.

Η οικογένεια του Jules Gund, αποτελείται απ’ τη σύζυγο, την ερωμένη και την κόρη της, τον αδερφό του συγγραφέα και τον εραστή του. Μέσα στα πρώτα πέντε λεπτά της παραμονής στο Ότσος Ρίος, την έκταση στην οποία βρίσκεται το σπίτι του Gund, θα έρθω αντιμέτωπος με δύο εξαιρετικές ερμηνείες. Η Charlotte Gainsbourg και η Laura Linney, ερωμένη και σύζυγος, δίνουν το πρώτο σπρώξιμο στην ταινία, που μέχρι τότε πάει μάλλον ασθμαίνοντας.

Η Gainsbourg, ως συνήθως, ίσα που αγγίζει το έδαφος όταν περπατάει. Ένα αερικό, ένα εύθραυστο, αλαφροΐσκιωτο πλάσμα που σε πείθει εξαρχής ότι πρέπει να παραιτηθείς απ’ την ταινία, για να αφοσιωθείς σ’ αυτήν. Δεν μπορεί να εξηγηθεί με επιχειρήματα η δύναμη που ασκεί αυτό το πρόσωπο. Μένει μόνο η ερώτηση, πώς ο Αντίχριστος του Τρίερ μπορεί να είναι ταυτόχρονα αυτή η πανάλαφρη φιγούρα που αρκεί λίγο να φυσήξει για να χαθεί μια για πάντα απ’ τον κόσμο.

Η Linney, ντυμένη υπέρκομψα και εξεζητημένα, μέσα στην απόλυτη ερημιά. Καπνίζοντας με απαράμιλλο στιλ, κοιτάζοντας ατέλειωτες ώρες τους πίνακές της, ακούγοντας Francis Poulenc (http://blo.gr/5sh ).

Ο Hopkins, αδερφός του συγγραφέα. Η γλυκιά παρακμή, η ωραία και πικρή ζωή. Η αγάπη για τις λέξεις μοιάζει τόσο μεγάλη, που αποβαίνει μεγαλύτερη και απ’ την έννοια για το περιεχόμενο. Η αγάπη με τον Hiroyuki Sanada πάλι, αποβαίνει μεγαλύτερη απ’ όλα. Το περασμένο μεγαλείο ξέρει αν μη τι άλλο, ότι η ζωή είναι απλή. Και δεν αξίζει τίποτα άλλο παρά η επιθυμία. Πίνουμε παρέα το πρώτο ποτήρι της βραδιάς.

Η ταινία είναι οι σκόρπιες στιγμές της.

***

Ο Hopkins δείχνει ένα φουλάρι στον Sanada. Το τυλίγει στο λαιμό του, κοιτάζεται στον καθρέφτη, λέει

– Πρέπει να ήμουν πολύ ευτυχισμένος τότε, αλλιώς πώς θα αγόραζα ένα τόσο όμορφο πράγμα.

Η Βενετία το 1966. Ένας ωραίος τόπος να είσαι ευτυχισμένος. Ένας ωραίος τόπος να αγοράσεις ένα τέτοιο φουλάρι. Αν κοιτάξεις τη ντουλάπα σου, να δεις ποιά ρούχα, που δε σου κάνουν πια, επιμένεις να φυλάς σε κάποιο απ’ τα πάνω ράφια, ίσως συναντήσεις κάποια απ’ αυτές τις ωραίες εποχές. Τη Βενετία του 1966. Το Παρίσι του 1968. Το Σαν Φρανσίσκο του 1970. Την Κομοτηνή του 2000. Την Αθήνα του κάποτε ή ακόμη και του τώρα.

***

Ο Hopkins δείχνει ένα φιλμάκι με τους γονείς του. Αριστοκρατικά αποσπάσματα της ζωής πριν έρθουν στην Ουρουγουάη. Ύστερα λέει

– Απ’ όταν έφυγαν απ’ τη Γερμανία δεν ξαναμίλησαν ποτέ γερμανικά. Ούτε καν ο ένας στον άλλο.

Η εγκατάλειψη της μητρικής γλώσσας, μοιάζει δυσκολότερη απ’ την απόσταση απ’ τη Γερμανία. Οι σκηνές, οι περιγραφές της καθημερινότητας, των μικρών συνηθειών, της βόλτας, της βραδινής εξόδου. Όλα περνούν μπροστά απ’ τα μάτια αυτών που βλέπουν το φιλμάκι. Το ασπρόμαυρο παρελθόν όμως δεν σημαίνει και πολλά για τους παριστάμενους. Άλλωστε, κανείς δεν ξέρει πώς να μιλάει γερμανικά. Η γλώσσα που ξέρουν είναι η πικρή, ειρωνική και αποστασιοποιημένη γλώσσα με την οποία επικοινωνούν μεταξύ τους. Η μητρική τους γλώσσα είναι πνιγμένη, αλαζονική, σαρκαστική, απόμακρη. Γιατί είναι ίδια τους η οικογένειά που είναι ξένη.

***

Ο Omar προσπαθεί να τους πείσει να αλλάξουν άποψη. Η Gainsbourg έχει συμφωνήσει ήδη. Έχει συμφωνήσει απ’ την στιγμή που είδε τον Omar, απ’ τη στιγμή που οι λειψές μέρες της βρήκαν το υπόλοιπο που έλειπε. Ο έρωτας καθαρίζει κατά το 1/3 για τον Omar. Ο Hopkins πάλι, προτείνει μια ανταλλαγή. Να μεταφέρει κρυφά στις ΗΠΑ και να πουλήσει γι’ αυτόν τα κοσμήματα της μάνας του που κρυφά είχε φυλάξει. Ο Omar δέχεται. H Deirdre πάλι όχι. Πηγαίνει να αντιμετωπίσει τον Hopkins σε μια όμορφη σκηνή, στην οποία μοιάζει να έρχεται αντιμέτωπος ο στριφνός ρεαλισμός με το ευγενές μπάχαλο. Η Deirdre πετάει βαριά κομμάτια τσιμέντο – ατόφια ανυπόφορη λογική, προς τον Hopkins που απαντάει με εξυπνάδες, εριστικές, ακριβείς και υπερβατικές. Τον ρωτάει αν συνειδητοποιεί ότι αυτό που ζητάει είναι παράνομο.

– Is it legal? No, it’s moral. O Hopkins μέσα σε μια φράση αντιστρέφει την βουλγαράκειο αθλιότητα, για να μας δείξει ότι κανένα αίνιγμα δεν λύνεται από άρθρα κάποιου νομικού κείμενου. Η νομιμότητα δεν είναι τίποτα άλλο από μια παγίδα, μια στενή οδός που κλείνει όλα τα περάσματα προς αυτή την άλλη ζωή, που κάθε μικρό παιδί ξέρει και κάθε ταξιδιώτης ονειρεύεται. Απ’ τον Ντουρούτι στον κινηματογραφικό D.D.Lewis κι απ’ τον τελευταίο άστεγο της Κλαυθμώνος μέχρι τους ήρωες των βιβλίων του Πετρόπουλου, όλοι τους καταλαβαίνουν εύκολα τί εννοεί ο Hopkins. Η ζωή ρυθμίζεται απ’ τη νομιμότητα, αλλά στις πιο κρίσιμες ώρες δεν μπορεί παρά να ξεφύγει απ’ αυτήν.

***

Η Deirdre πηγαίνει στην Ουρουγουάη για να συναντήσει τον Omar. Ο Omar είναι στο νοσοκομείο, τσιμπημένος από μια μέλισσα και χτυπημένος από μια πτώση από σκάλα. Η Deirdre ευχαριστεί τον γιατρό που γιάτρεψε τον σύντροφό της. Ο γιατρός την κοιτάζει, ύστερα θυμάται την Gainsbourg, που έφερε στο νοσοκομείο τον Omar τις πρώτες μέρες. Ο γιατρός, σε αντίθεση με την συντριπτική πλειοψηφία των αληθινών γιατρών, στάζει σοφία σε κάθε του λέξη.

– Thank me? No. I didn’t cure him. It is the beauty of women that cured him.

H Gainsbourg είχε προειδοποιήσει την Deirdre ότι οι άντρες εδώ είναι περίεργοι, θέλουν να βλέπουν σε κάθε γυναίκα κάτι άλλο. Η Gainsbourg δεν της είπε ότι εδώ, στην Ουρουγουάη, οι άντρες, οι γιατροί όταν ανοίγουν το στόμα τους, δεν αναπαράγουν ιατρικά ανακοινωθέντα ή αλλόκοτους επιστημονικούς όρους. Εδώ, απλώς λένε την αλήθεια.

***

Ο Omar ρωτάει τον Hopkins αν του έχει λείψει ο υπόλοιπος κόσμος, εδώ που είναι κλεισμένος. Ο Hopkins, ως άλλος έγκλειστος στα δεκάδες passwords των social media, ως απολογητής όλων όσων αγαπάνε ακόμη τις ερημικές παραλίες και τα χωριά στα οποία φτάνεις μόνο μετά από στροφές και φιδίσιους δρόμους, λέει

– Το να είσαι εκεί (σ.σ. μέσα στις πόλεις), σημαίνει ότι πρέπει να ενδιαφέρεσαι ή να παριστάνεις ότι ενδιαφέρεσαι για την πολιτική, τη μόδα, τον αθλητισμό. Είναι εξοντωτικό. (exhausting η ακριβής λέξη)

***

Η Deirdre συνεχίζει να περιφέρει το στητό κορμί της, κάνοντας παρατηρήσεις στον σύντροφό της, ηθικολογώντας στον Hopkins και γενικώς, επιμένοντας να σέρνει απ’ το μανίκι μια ζωή περισσότερη απ’ αυτή που της αναλογεί. Ο Hopkins για άλλη μια φορά είναι συντριπτικός.

– Someday you will regret having come all the way to S. America and not involving yourself in what you encounter here.

Σε δύο γραμμές η διάκριση μεταξύ τουρίστα και ταξιδιώτη, τακτοποιημένου και ερωτευμένου, ζόμπι και ζωντανού. Υπερβολές θα πεις, αλλά είναι που όλο σκέφτομαι το ίδιο εκείνο ποτάμι που περνάει απ’ τα χέρια μας χωρίς να πιούμε τη στάλα που μας αναλογεί. Ή τον Φιλέα Φογκ που πίνει με τις χούφτες: «Ο Βερν μπορεί να νόμισε ότι αυτό ήταν πρόσχημα για να γράφει ο ίδιος, αλλά ο Φιλέας Φογκ τον γέλασε, γιατί ο ίδιος έκανε το γύρο του κόσμου, ενώ ο Βερν δεν κουνήθηκε από το σπίτι του». (Χ. Βακαλόπουλος – Υπόθεση Μπεστ Σέλερ)

Η ταινία τελειώνει

και δεν έχω εξηγήσει τι έγινε. Αλλά ας πω μόνο αυτό. Η εξουσιοδότηση για την βιογραφία δίνεται. Ο Hopkins συνεχίζει να ζει ερωτευμένος παρέα με τον Sanada. Ο Sanada εξακολουθεί να μη θέλει άλλη ζωή παρά αυτήν, την γεμάτη έρωτα με τον Hopkins. Η Linney, ολοζώντανη πλέον, βλέπει πια όπερα στην Μαδρίτη. Αυτό το παλιοτόμαρο ο Omar κερδίζει όλα τα στοιχήματα, αφού όχι μόνο δεν γράφει την αυτοβιογραφία, ενώ θα μπορούσε, αλλά παίρνει και την Gainsbourg.

Αλλά όλη η ουσία του έργου δεν βρίσκεται στο τύχη του κάθε ήρωα. Δεν βρίσκεται στο ανέκδοτο χειρόγραφο του νεκρού συγγραφέα. Δεν βρίσκεται στο έργο που παλεύει με τις φλόγες. Έτσι κι αλλιώς, έχω καταλήξει από καιρό, δεν υπάρχει Λογοτεχνία, που να κερδίζει τον οποιοδήποτε αγώνα με το παράταιρο και μαγικό χαμόγελο της Gainsbourg.

Όλη η ταινία, όπως την είδα τουλάχιστον, βρίσκεται εκεί προς το τέλος. Ο Omar επιστρέφει στην Ουρουγουάη μετά από μήνες. Στην αρχή όμως αντιμετωπίζει την απόρριψη της Gainsbourg. Ζητάει τότε την συμβουλή του Hopkins. Αυτός είναι πια σχεδόν μη σάρκινος. Μοιάζει περισσότερο με την ίδια αίσθηση που πλημμυρίζει τους περαστικούς όταν περπατούν στις άκρες του ποταμού και στις καυτές αμμουδιές. Ανοίγει το ουισκένιο στόμα του και πυροβολεί τον Omar, για να τον αναστήσει.

Omar: What should I do?

Hopkins: Go see her again.

O: But what if she tells me to leave again?

H: Then come back here and tomorrow try again, and the day after that, and the day after that.

Αλληλούια. Υμνείτε την Gainsbourg σας.

Advertisements

1 σχόλιο

Filed under εκβάτανα, κινηματογραφικά

One response to “η c.g. είναι παντού, είναι πολλές

  1. Charlotte και πανιασμένο croissant…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s