παρεμβάσεις

Το προηγούμενο Σάββατο ήμαστε στην τεχνόπολη για το ship to Gaza. Ο κόσμος ήταν αρκετός και οι μουσικές ωραίες. Προς το τέλος της συναυλίας και ακριβώς τη στιγμή που ανέβηκε στη σκηνή ο Αγγελάκας, μια ομάδα προφανώς απ’ τον αντιεξουσιαστικό χώρο, άρχισε να φωνάζει ένα σύνθημα, πέταξε κάποια flyers προχωρώντας ανάμεσα στον κόσμο και τελικά έφτασε πάνω στη σκηνή. Ο τραγουδιστής και οι δύο μουσικοί σηκώθηκαν απ’ τις καρέκλες τους και πήγαν προς τα πίσω. Τα παιδιά που ανέβηκαν στη σκηνή άνοιξαν ένα πανό και ένας κάθισε στην καρέκλα μπροστά στο μικρόφωνο κρατώντας μερικά χαρτιά. Η παρέμβαση ήταν μια κίνηση αλληλεγγύης στους συλληφθέντες για την υπόθεση της τρομοκρατίας. Επίσης το κείμενο που διαβάστηκε σχολίασε εκτενώς τον τρόπο κάλυψης των τελευταίων γεγονότων από τα Μέσα. Μετά από λίγο, ένα σύνθημα ακόμη και τα παιδιά κατέβηκαν ήσυχα απ’ τη σκηνή για να μας αναλάβει ο Αγγελάκας.

Αμέσως στα κεφάλια ορισμένων από εμάς άρχισαν να στριφογυρίζουν γνωστές μίζερες και τζαναμπέτικες σκέψεις. Η παρέμβαση αποφασίζεται να γίνει κατά κάποιο τρόπο στην prime time (Εκείνη τη στιγμή, πριν βγει ο τελευταίος καλλιτέχνης με το ως γνωστόν φανατικό κοινό, είχε μαζευτεί ο περισσότερος κόσμος). Η παρέμβαση αποφασίζει να μιλήσει για τους συλληφθέντες. Αν δεν κάνω λάθος δεν υπάρχει η μικρή αναφορά στη Γάζα ή τους Παλαιστίνιους, για τους οποίους υπενθυμίζω είχε οργανωθεί η βραδιά. (Εδώ κρατάω μια επιφύλαξη γιατί μπορεί απλά να μην πρόσεξα ότι κάτι είπαν για το θέμα). Η παρέμβαση ακόμη και αν επιλέγει ως θέμα τις συλλήψεις καταναλώνει (νομίζω τουλάχιστον) πολύ περισσότερο χρόνο για να μιλήσει για τα μέσα, παρά για τον καθεαυτό κατασταλτικό μηχανισμό, την αστυνομία, το δικαστικό σύστημα.

Η παρέμβαση αυτή, σκέφτομαι, θέλει να ασκήσει κριτική αλλά τελικά καταλήγει να την ασκεί στο πεδίο του θεάματος. Χρησιμοποιεί όλους τους τρόπους του ιδεολογικού αντιπάλου. Διακόπτει την κανονική ροή την ώρα που παρακολουθούν οι περισσότεροι θεατές, δεν σχολιάζει το καθαυτό γεγονός αλλά την αντανάκλασή του στα μέσα, μιλάει την δική της επικοινωνιακή γλώσσα, ταυτόχρονα γνώριμη και απροσπέλαστη στους πολλούς, μετατοπίζει το θέμα της συζήτησης, σ’ ένα δευτερεύον θέμα που καταργεί την αρχική συζήτηση (συλλήψεις για την τρομοκρατία – παλαιστινιακό ζήτημα). Με τον τρόπο αυτό προσπαθεί να καθιερώσει το θέμα αυτό (το οποίο και θεωρεί προνομιακό της πεδίο) ως σημαντικότερο συγκριτικά με τα υπόλοιπα ζητήματα.

Αυτή την τακτική ας πούμε ακολουθεί και το δελτίο ειδήσεων όταν σε μια συζήτηση για τον Δεκέμβρη, κάποιος βουλευτής του Σύριζα ψάχνει εξηγήσεις για τη βία σε κοινωνικά αίτια και συνθήκες και ο παρουσιαστής απαντά: «Αφήστε τα αυτά. Πείτε μας ευθέως, καταδικάζετε τη βία απ’ όπου κι αν προέρχεται;». Ο παρουσιαστής δηλαδή αλλάζει το βασικό θέμα, το οποίο είναι οι τραγικές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που επικρατούν, διαλέγοντας ως κυρίαρχο ζήτημα τη δήλωση υποταγής στη δημοκρατική νομιμότητα. Αυτός που πριν έψαχνε για ερμηνείες και αιτίες είναι τώρα ο κατηγορούμενος.

[Μια παρατήρηση: Η εμμονή με τον σχολιασμό των μέσων, κατατρέχει σχεδόν όλους μας, αφού δεν θα θεωρηθεί υπερβολή αν τοποθετήσουμε τα Μέσα στον ευρύτερο κατασταλτικό μηχανισμό. (ή ακόμη καλύτερα αν τους δώσουμε πρωταρχική θέση στον μηχανισμό κατασκευής του συλλογικού φαντασιακού)].

Με λίγα λόγια αναρωτιέμαι αν ο καλύτερος τρόπος να ασκήσεις ουσιαστική κριτική στο κράτος και τους θεσμούς του, είναι η σχεδόν πλήρης υιοθέτηση των μεθόδων πειθούς και του τρόπου της επιχειρηματολογίας του. Σε live μετάδοση πάντα θα κερδίζουν οι υπερασπιστές του υπάρχουσας κατάστασης. Νομίζω το κρίσιμο σημείο είναι η κατάργηση του μεσολαβητή, όχι η κατάληψη του prime time.

Άλλωστε τα ερωτήματα αυξάνονταν το Σάββατο συνεχώς, όταν ας πούμε ο Αγγελάκας στο πρώτο τραγούδι είπε τους στίχους

«Καλά που έγινα σπουδαίος και τρανός
Κι ήταν ο Κύριος κι Αυτός καλός μαζί μου
Και δεν κατάντησα πρόσφυγα ναυαγός
Να παίζω στα χαμένα κάθε μέρα τη ζωή μου»

Αναρωτιόμαστε ξανά ποιό μήνυμα ήταν πιο δυνατό. Οι αναγνωσμένες σελίδες ή το κομμάτι που μόλις ακούσαμε. Αλλά στην πραγματικότητα και αυτό ακόμη είναι ένα ψευδοερώτημα και όχι μόνο γιατί οι στίχοι δεν κινητοποιούν πια τις μάζες που έγραφε ο ποιητής. Το τραγούδι παιγμένο απ’ τις ραδιοφωνικές συχνότητες, ανάμεσα σε χιλιάδες μελωδίες και διαφημίσεις, θα φτάσει στον ακροατή μισό, πετσοκομμένο, χλιαρό. Τοποθετημένο σε μια λίστα κάποιου player, 3 MB κρυμμένα στο χάος των Giga,  κινδυνεύει να χάσει όλα τα db του. Για να το ακούσεις πλέον απαιτείται διπλή και τριπλή προσπάθεια, διπλάσιος και τριπλάσιος χρόνος.

Εξάλλου τελευταία σε συζητήσεις ακούω τα γνωστά σχόλια, για ότι έφτασε η τέχνη πλέον να μιλάει μόνο στις ίδιες διακόσιες κυρίες που ανακυκλώνονται στις θεατρικές παραστάσεις ή στο εναλλακτικό κοινό που περισσότερο ονειρεύεται ένα περίεργο κοκτέιλ ή ένα πρωτάκουστο ρεμίξ, παρά έναν νέο κόσμο. Υπερβολές, το ζήτημα δεν είναι ποιοί παρακολουθούν, αλλά πώς φτάσαμε τελικά κάθε συγκίνηση που εκκινεί από ένα στίχο να περνάει ξώφαλτσα και να χωνεύεται εύκολα σαν αέρας κοπανιστός.

Αλλά το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκα το Σάββατο φανερώνεται σε όλο του το μεγαλείο μόνο αν αντιληφθώ ότι και η δική μου κριτική στην παρέμβαση, πάλι με όρους θεάματος σχολιάζει.

Advertisements

6 Σχόλια

Filed under τα ελάχιστα, ασυναρτησίες

6 responses to “παρεμβάσεις

  1. Παράθεμα: Tweets that mention παρεμβάσεις « το βυτιο -- Topsy.com

  2. το κείμενο που διαβάστηκε ήταν αποσπάσματα από το κείμενο που δημοσίευσε η κατάληψη εσηεα της προηγούμενης βδομάδας. Αναφορά στη Γάζα δεν υπήρχε φυσικά. Θεωρώ άκοπη την συγκεκριμένη παρέμβαση – έτσι κι αλλιώς η συντριπτική πλειοψηφία του κόσμου εκεί είναι ήδη ψυλλιασμένη για το τι τρέχει με την τρομοκρατία, δεν διαφωνεί με την ουσία του κειμένου και έτσι η παρέμβαση δεν προσφέρει τίποτα. Οι θεαματικοί όροι έρχονται σε δεύτερη μοίρα νομίζω. Στην τελική, θα έπρεπε να έχουν προσέξει τα παιδιά τίνων την εκδήλωση διέκοπταν, και φυσικά δεν αναφέρομαι στον αγαπητό μου Αγγελάκα.

  3. panyassis

    Αγαπητό βυτίο, φοβάμαι ότι οι εν λόγω διακόπτοντες σκέφτονται πολύ πιο απλά απ’ ότι εσύ, για την ακρίβεια δεν σκέφτονται καθόλου. Όλα αυτά τα περί ποιός είναι ο αληθινός εχθρός και ποια γλώσσα χρησιμοποιεί, απλώς δεν εντάσσονται στο πεδίο των προβληματισμών τους.

  4. Kostas

    Ξέρεις πολύ καλά αγαπητέ συνάδελφε ότι κομμάτι της ίδιας κοινωνίας είμαστε όλοι, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, life style, πολιτικής τοποθέτησης κ.α. Και σε μια κοινωνία θεάματος δυστυχώς ή ευτυχώς, ηθελημένα ή μη, λειτουργείς με όρους θεάματος. Έτσι, και η προπαγάνδα (ναι το ξέρω, αρνητικά φορτισμένη λέξη αλλά τι να κάνουμε είπαμε να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους, την προπαγάνδα-προπαγάνδα και τον καπιταλισμό-καπιταλισμό :). Ακόμη και η κριτική στην προπαγάνδα, ή και η κριτική στην κριτική της προπαγάνδας. Αλλά τι να κάνεις, όταν χορεύεις ακολουθείς τα βήματα που σού δείξανε ακόμη και αν δεν θέλεις να ξανακούσεις ποτέ τον συγκεκριμένο σκοπό. Α και κάτι άλλο, που χρόνος για συγκινήσεις και μάλιστα από ένα τραγούδι. Άστο καλύτερα, έχω να δουλέψω, να φάω, να μετακινηθώ και να βγω για κάνα ποτό αν είμαι τυχερός. Άσε τις συγκινήσεις για μετά τα 67 (ή 69, ή 70 ή όσο χρονών θα είμαι τέλος πάντων όταν θα βγω στη σύνταξη-αν είμαι τυχερός).

  5. Είδατε τι έχουμε πάθει;Κολλήσαμε στα «παιδιά» που παίζουν κι αυτά με τους όρους του παιχνιδιού.Αυτό εμένα μου λέει ότι έχουμε πλέον αποδεχθεί και το θεωρούμε δεδομένο ότι ο Συριζα παίζει με το χειρότερο τρόπο αυτό το παιχνίδι.Είμαι σίγουρος ότο δεν θα σας γεννιόταν ποτέ η ανάγκη να γράψετε κάτι ανάλογο γι αυτόν πια.Εμένα κοντεύει να με πείσει(=σύνταξη ευγενείας)ότι οι πολιτικές του εκπορεύονται από τους όρους του παιχνιδιού και όχι από πολιτικές αναλύσεις.
    Όσο για τα «παιδιά»,όσο γερνάω και γίνομαι συντηρητικότερος και αντιδραστικότερος,τόσο καταπιέζω την αριστερή ενοχή μου,που με οδηγεί στο να νιώθω πολιτική οικειότητα μαζί τους…

  6. @imwrong,
    ναι βέβαια κακώς δεν το σημείωσα κι αυτό στο ποστ. Η παρέμβαση απευθυνόταν σε ανθρώπους που λίγο πολύ συμφωνούσαν με αυτά που έλεγε το κείμενο. Και κλασσικά καταλήγουμε να τα λέμε μεταξύ μας και να λέμε «πόσο δίκιο έχουμε». Δε με ενόχλησε πάντως ότι διακόπηκε η εκδήλωση.

    @panyassis,
    δεν ξέρω, μπορεί. Θεωρώ τα δύο αυτά ζητήματα κομβικά αφενός, αφετέρου νομίζω ότι απ’ έξω απ’ έξω συζητούνται εδώ και κάποιο καιρό. Ή μάλλον έρχονται με το ζόρι στη συζήτηση, τα βρίσκουμε μπροστά μας.

    @ Κώστα,
    δε διαφωνώ με αυτά που λες. Ναι μεν ισχύουν, αλλά αν θες να είσαι μια κάποια πρωτοπορία ή έστω αν έχεις μια άλλη ιδεολογία θα πρέπει κάποτε να φαίνεται στην πράξη και στον τρόπο σου. (Για σένα έχω και αυτό: http://eksapodo.wordpress.com/2010/04/22/525/ )

    @ Σελιτσάνε,
    αφήστε τις ευγένειες. Ένας Θεός ξέρει από πού εκπορέυονται οι πολιτικές του. Πάντως πιάσατε ένα μέρος της απογοήτευσής μου. Συν του ότι πλέον δυσκολεύεσαι να νιώσεις πολιτική οικειότητα γενικώς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s