η εξέταση (ή γιατί δεν είσαι ο βαθμός σου)

Στη σύγκρουση συζητητικού και ανακριτικού συστήματος η σαρωτική επικράτηση του δεύτερου είναι οριστική. Όχι φυσικά στα στενά πλαίσια του νομικού μας πολιτισμού, αλλά στις διάφορες καθημερινές αναφορές.

Στα σχολεία, στο ΑΣΕΠ και στις ξένες γλώσσες. Για να αναγνωρίσουν τη γνώση σου, για να πιάσεις δουλειά, για να σου παραδώσουν ένα ακόμη πιστοποιητικό. Εξετάσεις, ερωτήσεις δύσκολες και στημένες, τεστ δεξιοτήτων και πρόχειρα διαγωνίσματα αξιολογούν συνεχώς το μυαλό, τα αντανακλαστικά και τη σκέψη.

Οι κριτές ένα σκαλί, μια έδρα ή ένα μεγάλο γραφείο πάνω ή μπροστά από τον κρινόμενο. Η αόρατη, αλλά εμφανέστατη, τάφρος είναι ο μεταξύ σας χώρος, που χρησιμεύει για να υπενθυμίζει τη θέση σας, την εξουσία του και την κοινωνική αυτοκτονία σε περίπτωση ήττας. Δεν έχει σημασία τι ξέρεις ή τι μπορείς. Σημασία έχει τι θα αποφασίσει ο ελεγκτής με το περισπούδαστο ή συγκαταβατικό ύφος. Πρέπει εντός της προβλεπόμενης ώρας να αναδείξεις μπροστά στα άπληστα κι αδιάφορα συμπαθητικά μάτια του, ό,τι φύλαγες μέσα σου καιρό τώρα. Ο εχθρικός ή φιλικός εξεταστής λίγο διαφέρει και όποιος κάθισε απέναντί τους εύκολα θα στο μαρτυρήσει. Είτε με ειρωνεύεσαι και με πιέζεις είτε κάνεις ότι μπορείς για να με διευκολύνεις, δεν κάνεις τίποτα άλλο παρά να εγκαθιστάς με εμφατικό τρόπο μια άνιση και πεινασμένη για αίμα ή κολακεία σχέση. Δεν υπάρχει περιθώριο, η τάφρος θεμελιώνει την ιεραρχία. Ότι γνώσεις κι αν έχεις, στην πραγματικότητα, έχεις μόνο όσες σου αναγνωρίσει ο απέναντι. Σε πιέζει, σε αγχώνει, σε στριμώχνει λες και πρέπει να αποδείξεις ότι είσαι άξιος της έγκρισής του. Σε βοηθάει, κάνει χιούμορ λες και πρέπει να του δείξεις ευγνωμοσύνη γιατί σε λίγο πρόκειται να σε αποδεχτεί.

(Είναι εμφανές. Η υπερβολή αυτού που πρόσφατα έδωσε για πολλοστή φορά άλλη μια κωλοεξέταση διαπερνάει το παρόν κείμενο)

Στο σχολείο χάρτινοι έλεγχοι γεμάτοι αλλόκοτους αριθμούς. 7, 18, 12, 9, 15. Τόσα μαθηματικά ξέρεις, για 15. Τόση ποίηση καταλαβαίνεις, για 12. Σε μετράω, σε χωράω σε ένα βαθμό. Μη μου λες τι κατάλαβες, πες μου με την πλάτη στον τοίχο και το βλέμμα της αυθεντίας καρφωμένο στον αλφαβητικό κατάλογο αν μπορείς να λύσεις την παρακάτω άσκηση. Επαναλαμβάνω ότι η γνώση σου είναι αυτή που εγώ θα σου αναγνωρίσω. Αν είσαι αρκετά καλός και δεχτείς τους δρόμους που θα σου υποδειχθούν, μια μέρα θα μπεις κι εσύ στον πολύτιμο κύκλο μας. Θα κρίνεις κι εσύ. Μεγάλη η στιγμή που θα δεις καθαρά το καλούπι και θα αποφασίσεις με αυστηρότητα για τους επόμενους.

Ο ύπνος που δεν έρχεται το τελευταίο βράδι πριν την εξέταση, το άγχος λίγα λεπτά πριν, η συγκαταβατικότητα που μοιάζει με καμουφλαρισμένη δουλικότητα μπροστά στον ανακριτή έχουν πολλά να πουν για τον κόσμο του κομφορμισμού που σε τυλίγει. Η κάστα των πετυχημένων ανοίγει τις πόρτες και δέχεται νέους υποψήφιους κάθε τόσο. Αρκεί να περάσεις τα κατάλληλα τεστ. Με άλλα λόγια, αρκεί να αναγνωρίσεις την δικιά τους Αρχή.

Όλοι εμείς ανελεύθερα παιδιά, ανίκανα για μεγάλες πράξεις ή αντιστάσεις, κρυμμένα πάντα πίσω απ’ τη φοβερή μορφή ενός πορτιέρη. Μαζικές συμπάθειες και συνολικά γούστα είναι το αποτέλεσμα αυτού του αντιδημοκρατικού και τελικά σκληρού σπορ. Δεν χωράω σε μια κόλλα χαρτί ή σε μια δεκάλεπτη συνέντευξη, όπως εσύ δεν είσαι τα πτυχία ή το θράσος σου. Δεν είναι όλοι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν την ερώτηση λαιμητόμο ή να επιδοθούν σε ασκήσεις εντυπωσιασμού σε ελάχιστο χρόνο. Ο μπούσουλας του βαθμού έχει διαμορφώσει χρόνιες συμπεριφορές και φθονερά βλέμματα. Ακόμα κι όσοι διαπιστώνουν εύκολα το σκοτωμό του πρωταθλητισμού ή την συνομωσία υπέρ της αδελφοκτονίας, δύσκολα ξεμακραίνουν ολοκληρωτικά από την αγωνία της επίδειξης ή το θυμό της υπερκέρασης.

Βέβαια τα ανθρώπινα, κι αυτό δεν είναι μυστικό, δεν μετριούνται με νούμερα ή στατιστικές. Η μοναδικότητα του καθενός, παραιτημένη μέσα σε διορθωμένες εκθέσεις και φοβισμένες πλάγιες σκέψεις, χάνεται μέσα σε αιτήσεις και βιογραφικά. Οι εξετάσεις είναι το σκάνδαλο του νέου κόσμου και το διαβατήριο για την είσοδο στις πόλεις των ζωντανών. Είναι η τελική συμφωνία μεταξύ μας για το είδος της κοινωνίας που προσδοκούμε.

Οι αντιδραστικές αντιλήψεις και ο καθορισμός της αξίας του διπλανού με μπακαλίστικες μεθόδους ξεκινούν από αυτόν ακριβώς το διαχωρισμό που ιδρύει το κόκκινο στυλό του βαθμολογητή μπροστά στο γραπτό σου. Το τέλος της ιεραρχίας ή των ημερών της κρίσης, ας αγχώνει όσους τα βράδια ονειρεύονται καρέκλες και γραφεία στους ψηλότερους ορόφους του καθεστώτος, χάρη σε αλάνθαστες κόλλες αναφοράς. Εξακολουθώ να φτάνω από χίλιους δρόμους σε μια ολοκληρωτική κατάργηση των εξετάσεων σε σχολεία, πανεπιστήμια και εργασιακούς χώρους.

Advertisements

5 Σχόλια

Filed under ασυναρτησίες

5 responses to “η εξέταση (ή γιατί δεν είσαι ο βαθμός σου)

  1. Novalis

    Θα μπορούσα να εκφράσω τον θαυμασμό μου για την γραφή σου μέσα από μη αξιολογικούς όρους; Χωρίς συγκρίσεις; Χωρίς κάποια μέτρηση; 🙂

    Ας είναι. ( Διακρίνω κάτι από Barthes στα πλάγιά σου; )

  2. Novalis ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.
    Παρεμπιπτόντως όταν τελείωσα πρώτη φορά βιβλίο του Barthes (τα αποσπάσματα του ερωτικού λόγου, μετά από μια αναφορά σ’ ένα κείμενο του Αρανίτση) το διάβασα αμέσως ξανά. Μου φάνηκε φοβερός και τρομερός.

  3. Novalis

    Αν θυμάμαι καλά, η αναφορά του Αρανίτση ήταν από τα αποσπάσματα, με τον μανδαρίνο και τις εκατό νύχτες;

  4. δεν είμαι σίγουρος, νομίζω όμως ναι. θα κοιτάξω μήπως το βρω.

  5. Θερμές ευχές για ειρηνικές και όμορφες ημέρες.

    Υ.Γ.
    Οι «απουσίες» μου οφείλονται σε τεχνική βλάβη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s