οι άνθρωποι στα σαλόνια, τα ζώα στα κλουβιά

Βρέθηκα λίγες μέρες πριν σε ένα «ζωολογικό κήπο» κι οι πινακίδες με τις διάφορες πληροφορίες για τα έγκλειστα ζώα κατέληγαν πάντα σε μια παρόμοια φράση: συναντώνται στις περιοχές της ΝΑς Ασίας. Ζούν στην Αφρική κ.α.

Οι εύγλωττες αυτές υπενθυμίσεις του παράλογου θεάματος δεν έδειχναν κανέναν μας να επηρεάζουν. Χαμογελαστοί και με υπέροχη διάθεση τριγυρνούσαμε ανάμεσα στα κελιά, λες κι αυτοί που βλέπαμε δεν ήταν φυλακισμένοι, πλάσματα στερημένα του χώρου και επομένως της ίδιας της ζωής τους. Οικογένειες με παιδιά ανάμεσα στα κοιμισμένα, πρώην ζωντανά έδειχναν τον ενθουσιασμό τους σε κάθε ευκαιρία ή μάλλον στις παραμικρές κι ελάχιστες ενδείξεις ότι τα παρατηρούμενα αντικείμενα δεν ήταν, κλινικά τουλάχιστον, νεκρά. Στην παραμικρή κίνηση του θεάματος οι κραυγές και η χαρά δεν κρύβονταν, ενώ μια τούμπα από ένα όχι και τόσο μακρινό πρόγονό μας, ακινητοποίησε το φιλοθεάμον κοινό (μαζί κι εμένα) για τουλάχιστον ένα τέταρτο. Η ίδια αυτή χαρά κι ο ενθουσιασμός μάλλον θα ήταν που δεν άφησαν μια μάνα να απαντήσει στο παιδάκι της που όλο απορία ρώτησε: «μα καλά χαζό είναι το λιοντάρι, γιατί δεν έρχεται να το χαϊδέψω;»

Ο μικρός δεν βρήκε τη λύση του αινίγματος αφού το λιοντάρι συνέχισε να ξαπλώνει ατάραχο και ημιζώντανο, ενώ κι η μάνα δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία στην τρέλα του παιδιού της. Η ερώτηση όμως έκρυβε όλο το νόημα του κήπου, τον οποίο περπατούσαμε. Τα ζώα, άγρια ή ήμερα, κότες ή τίγρεις, πιγκουΐνοι ή γαϊδούρια αποτελούν πλέον μία ενότητα. Είναι εκθέματα πίσω από γυάλινες βιτρίνες, είναι τσίρκο, περίεργα πλάσματα που εμείς, οι νικητές του κόσμου, παρατηρούμε γελώντας από το Πανοπτικό μας. Δεν μπορούμε καν να φανταστούμε ότι τα αντικείμενα πίσω από τα κάγκελα κάποτε ήταν ζωντανά. Δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι δε χωράνε όλα όσα, κατ’ ευφημισμό πια, ονομάζουμε ζώα στην κατηγορία κατοικίδια.

Με λίγα λόγια δεν γεννήθηκαν όλα τα ζωντανά πλάσματα για να παίζουμε, να τα χαζεύουμε και να τα χαϊδεύουμε. Το ότι το λιοντάρι παραμένει ζωντανό στο κλουβί δεν σημαίνει ότι παραμένει και λιοντάρι. Είναι οργανισμοί που αναπνέουν στη χειρότερη για να κερδίζουν το εισιτήριο και συνεπώς το φαΐ τους και στην καλύτερη απλά και μόνο για να μην πεθάνει ο τελευταίος του είδους τους.

Μαθαίνουμε, κυρίως εθισμένοι στη νέα οπτική της τηλεόρασης, ότι όλα φτιάχτηκαν για μας, για να αποτελέσουν το αποψινό οπτικοακουστικό χαλαρωτικό. Όμως το λιοντάρι δεν μπορεί να υπάρξει μέσα στις λεωφόρους, όπως το οποιοδήποτε πουλί δεν μπορεί να υπάρξει μέσα στο κλουβί του. Ο πολιτισμός του τηλεοπτικού κανιβαλισμού, απαιτεί όλα να συμβούν τώρα αμέσως και μπροστά στα άπληστα μάτια μας. Η ζωή κι ο θάνατος σε απευθείας μετάδοση. Τα ζώα πρέπει να κάνουν περίτεχνες κωλοτούμπες, άγριους βρυχηθμούς και ταχύτατα σάλτα κι έπειτα να σταματούν μπροστά μας να υποκλίνονται και να τείνουν τη μουσούδα τους για ένα χαδάκι. Τα παιδί που ρωτάει δεν το αφήνουμε ν’ αντιληφθεί το απλούστερο και προφανέστερο. Δεν φτιάχτηκαν όλα σ’ αυτόν τον πλανήτη για τη διασκέδαση και τον ελεύθερο χρόνο του ανθρώπου καταναλωτή. Ο άνθρωπος δεν είναι το κέντρο του κόσμου, απλά ζει σ’ αυτόν.

Την ίδια βλακώδη αντιμετώπιση επιδεικνύουμε και προς τη φύση, γεγονός που αποδεικνύεται περίτρανα από τις φωτιές του καλοκαιριού. Περιφερόμαστε κάνοντας αγροτουρισμό, θαυμάζοντας τα ψηλά δέντρα και τα βαθειά φαράγγια. Άλλωστε όλα αυτά υπάρχουν μόνο και μόνο για να τα φωτογραφήσουμε και να τα εκθειάσουμε στο επόμενο τεύχος του ταξιδιωτικού περιοδικού (αισθητική πρόσληψη της φύσης, τη χαρακτηρίζει ο Ν. Ξυδάκης).

Κι όμως με τόσους γέρους που ξόδεψαν τη ζωή τους ανάμεσα σε χώματα, ελιές και ζωντανά θα περιμέναμε, ότι με τα χρόνια θα είχαμε καταλάβει ότι η φύση δεν είναι αλλόκοτο αρχιτεκτόνημα ή αντικείμενο στην προθήκη μουσείου, δηλαδή αξιοθέατο, αλλά κομμάτι αυτού του πολύπαθου πλανήτη, ακριβώς όσο κι εμείς. Η φύση, τα βουνά, τα δάση, τα ποτάμια δεν υπάρχουν για να προσφέρουν εναλλακτικές διακοπές και ωραία screensaver στον υπολογιστή, αλλά για να προσφέρουν ένα τρόπο ζωής ή μάλλον την ίδια τη ζωή. Δε χρειάζεται λοιπόν να μάθουμε τα παιδιά ν’ αγαπάνε τα δέντρα, όπως υποστήριζε σε συνέντευξη υποψήφια βουλευτής, χρειάζεται ν’ αντιληφθούμε ότι ο κόσμος, τα δέντρα, η θάλασσα, οι τόποι, τα σπίτια είναι για να τα ζεις και δεν αποτελούν απλώς τουριστικούς προορισμούς και «χειμερινές αποδράσεις». Είμαστε άνθρωποι, συγκάτοικοι σ’ αυτόν τον πλανήτη με χίλια άλλα πλάσματα, κι όχι αυτοκράτορες, που εξουσιάζουν κατοικίδια και παιχνιδάκια.

Ο πολιτισμός μας με εκατομμύρια διαφημιστικά σποτάκια, εκπομπές και χαρτονομίσματα προσπαθεί να μας πείσει ότι το τοπίο είναι η αυλή μας και ότι τα ζώα οφείλουν να απαρτίζουν το προσωπικό μας τσίρκο. Την αλαζονεία αυτή πληρώνουμε τώρα ακριβά με τη μικρότητα, τη βία, την τσιγκουνιά και το κενό που μας αγκαλιάζει καθημερινά. Είναι κι αυτή μια ελάχιστη δικαιοσύνη από μέρους του κόσμου.

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under διάφορα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s